Erfgoedsubsidies voor Galmaarden en Grimbergen

  • 22 maart 2022

Wie een erfgoedpremie aanvraagt, hoeft niet langer zes jaar te wachten op een beslissing. Projectoproepen moeten de procedure versnellen en de kwaliteit van de dossiers opkrikken. De Sint-Pieterskerk in Galmaarden en de Liermolen in Grimbergen lieten deze kans niet aan zich voorbij gaan, en schakelden de subsidioloog van Haviland in voor de opmaak van en begeleiding bij hun dossier. Met succes, want beide dossiers mogen naar de tweede ronde.

Liermolensite MOT) in Grimbergen

Foto ter beschikking gesteld door het MOT (Copyright: MOT)

De Liermolen in Grimbergen

- Subsidiedossier 'Erfgoed & Toerisme'

De Liermolen in Grimbergen is één van de drie historische en beschermde sites van het Museum voor Oudere Technieken (MOT). Graan en brood vormen het centrale thema van de Liermolensite. Er vinden diverse activiteiten, evenementen, workshops, scholenateliers, enz. plaats voor het ruime publiek.

De gebouwen van de Liermolensite werden eind jaren 1970 gerestaureerd maar zijn nu toe aan een grondige make-over en herinrichting. De Liermolen werd in 2020 erkend als Open Erfgoed. Meteen daarna werd een Erfgoedbeheersplan opgesteld en goedgekeurd. De gemeente Grimbergen engageert zich om samen met vzw Heemschut, dat instaat voor het beheer van het bouwkundig erfgoed, en het MOT prioritair werk te maken van de restauratie en verdere ontsluiting van deze Liermolen. Deze ambities sluiten mooi aan bij het landinrichtingsplan voor de Oostelijke Maalbeekvallei, bij het beleidsplan van de gemeente Grimbergen en de missie en visie van het MOT.

Philip Roosen, schepen van cultuur en verantwoordelijk voor de vzw Heemschut: "Naast dringende problemen zoals lekke daken en regenwaterafvoer is er nood aan meer basiscomfort, duurzaamheid en toegankelijkheid. Het erf moet aangepast worden om niveauverschillen weg te werken en te zorgen voor veilige toegangen en een betere circulatie. Qua duurzaamheid zijn er noodzakelijke ingrepen inzake afval- en regenwaterverwerking, thermische isolatie, verwarming... Gezien de schaal en de samenhang van de werken is een totaalplan voor de hele site nodig."

"We willen de schuur geschikt maken voor uiteenlopende publieksactiviteiten zoals studiedagen, workshops, evenementen, tentoonstellingen, voorstellingen, enzomeer. Naast de bouwschil zullen we de inrichting volledig herbekijken. De open arcade tenslotte willen we graag inrichten als toeristisch infopunt voor de Maalbeekvallei. Zo halen we het maximum uit de beschikbare oppervlakte zonder al te grote structurele ingrepen. De molenaarswoning zal worden omgebouwd voor erfgoedlogies. Het café zal worden omgevormd tot horecazaak zodat we kunnen inspelen op de behoeften van de vele passerende wandelaars, fietsers en toeristen. De molen werd reeds gerestaureerd. Het erf is de verbindende factor tussen al deze gebouwen en moet weloverwogen aangelegd worden. Naast de functie als caféterras moet het ook als toegankelijk verkeersknooppunt fungeren voor wandelaars en fietsers."

"Daarom kiezen we voor een volledige herinrichting van het erf, met knipoog naar de oorspronkelijke mestvaalt. De oproep van het agentschap onroerend erfgoed om subsidies aan te vragen binnen het domein ‘Erfgoed en toerisme’ paste perfect in onze ambitieuze plannen.", vult schepen van erfgoed Karlijne Van Bree aan.  

Waarom schakelde de gemeente de hulp van de subsidioloog in?

Philip Roosen, schepen van cultuur: "Een subsidieaanvraag verloopt altijd hectisch. Er is meestal weinig tijd en dit komt bovenop alle dagelijkse dossiers die reeds lang op voorhand werden ingepland."

"Naast het schrijven van de projectaanvraag moeten er op korte termijn ook een bouwkundig advies en raming worden opgemaakt. Daarom koos de gemeente Grimbergen om een externe subsidioloog aan te stellen. We waren dan ook erg blij dat Haviland ons de nodige ondersteuning kon bieden en dit op korte termijn."

"Het schrijven van het dossier was teamwerk met de bevoegde schepenen Philip Roosen en Karlijne Van Bree, de conservator Steven De Waele en de voorzitter van de vzw Heemschut Veerle De Smedt. De subsidioloog vormde echter de rode draad doorheen dit proces en was de toetssteen om het project te schrijven. Hij zorgde ervoor dat onze input resulteerde in een aanvraag die voldeed aan de gevraagde criteria en aan het juiste format. Hij kon, samen met zijn specifiek netwerk, steeds een antwoord bieden op onze vragen."

Hoe zien jullie de meerwaarde van de subsidioloog?

Een subsidioloog kent in eerste instantie de juiste kanalen en heeft vaak ook het juiste netwerk om de subsidieaanvraag met succes in te dienen. Subsidies aanvragen is een beroep op zich. Zodoende beschikt hij over de juiste ervaring die geen enkele andere medewerker in onze diensten heeft. En niet onbelangrijk hij kan op korte termijn voldoende tijd vrijmaken om het dossier te schrijven.

Philip Roosen: "Je moet als overheid wel het nodige kader bieden waarbinnen de subsidioloog moet werken. Het is altijd teamwerk maar een subsidioloog kan hier een ondersteuning van onschatbare waarde bieden."

Welke raad zouden jullie andere gemeenten nog willen meegeven? 

Subsidieoproepen doen je niet alleen innovatief nadenken maar kunnen ook de financiële bonus bieden voor de realisatie van een project, hetgeen anders nooit mogelijk zou zijn. Een subsidioloog is essentieel in dergelijk traject.

Sint-Pieterskerk Galmaarden - Bestaande toestand

De Sint-Pieterskerk in Galmaarden

- Subsidiedossier 'Religieus erfgoed'

In de categorie 'herbestemming van kerken' werden 7 aanvragen ingediend, maar de jury beoordeelde maar één als voldoende. Dat project, de herbestemming van de Sint-Pieterskerk in Galmaarden, toont de actieve rol die Matthias Diependaele, minister van Onroerend Erfgoed, het erfgoed wil geven.

"Erfgoed is niet iets wat je onder een stolp plaatst om het te bewaren. Erfgoed moet vandaag een rol spelen in de publieke ruimte.", zegt Diependaele daarover. De herbestemming van de Sint-Pieterskerk in Galmaarden is daar een toonvoorbeeld van.

De kerk, die ruim 14 jaar geleden door een verdwaalde vuurpijl bijna volledig afbrandde, wordt verbouwd tot bibliotheek en markthal, zodat ze opnieuw een centrale rol speelt in het dorp. Eind vorig jaar werd bekend gemaakt hoe de gerenoveerde Sint-Pieterskerk er zal uitzien. 

Lof (en centen) voor fris en gedurfd herbestemmingsconcept

De experten van het agentschap Onroerend Erfgoed beoordeelden het project uitdrukkelijk zeer positief. Vooral het frisse en gedurfde concept viel in de smaak, waarbij niet automatisch is uitgegaan van een reconstructie van het verleden. Er is nagedacht over een innovatief en toekomstbestendig project dat sterke inzet op flexibiliteit van het gebruik van de kerk. Daarnaast spraken de experten ook hun lof uit over de ambitie om de kerk opnieuw het bruisende middelpunt te maken, een plek waar dorpelingen en toeristen samenkomen en elkaar ontmoeten.

Ludo Van Paepegem, schepen van erfgoed, cultuur en toerisme: "Het binnenhalen van deze subsidie is belangrijk voor een kleine gemeente zoals wij. We gaan er vol tegenaan en zijn er van overtuigd dat we met dit project een meerwaarde zullen creëren voor het centrum van onze plattelandsgemeente. Het wordt een plek van en voor iedereen."

Haviland als bouw- én subsidiepartner

Het bouwteam van Haviland werd in 2018 door de gemeente aangesteld om een begeleidingstract op te starten tot en met de aanstelling van een bouwteam. Ondertussen is deze opdracht uitgebreid met de verdere ondersteuning tijdens de uitvoering van het project. Projectcoördinator Sandra zal de uitvoering van de werken opvolgen, en begeleidde ook de gemeente bij het indienen van hun subsidiedossier.

Projectcoördinator Sandra: "Meewerken aan dit project is een fijne ervaring. Je voelt dat het bestuur, de inwoners en de medewerkers hier allemaal achter staan en er iets moois van willen maken.  We zijn er nog niet, maar zullen er met heel het projectteam hard aan werken zodat het resultaat iets is waar iedereen fier op kan zijn."


Lees ook "Toekomstplannen voor Sint-Pieterskerk in Galmaarden voorgesteld" (16/12/2021)